Należą do typu mięczaków Mollusca. Gromada ta liczy około 90 tys. gatunków. Mają pojedynczą skorupę, zwykle zwiniętą spiralnie, która w razie potrzeby służy za schronienie dla reszty ciała, tj. nogi wraz z głową. Slimaki poruszają się za pomocą silnie rozwiniętej podeszwowatej nogi, wydzielającej obficie śluz, dzięki czemu następuje zmniejszenie tarcia między nogą a podłożem.

Oprócz nogi w ciele ślimaka odróżnić można głowę zaopatrzoną w czułki (tzw. "różki"), oczy oraz otwór gębowy i wór trzewiowy, okryty muszlą.
Najpospolitszym ślimakiem żyjącym we wszystkich rodzajach naszych wód (stawy, rzeki) jest błotniarka Lymnaea stagnalis, należąca, tak jak zatoczek i rozdętka, do rodziny ślimaków płucodysznych. Posiada stożkowato skręconą muszlę. Wyróżnia się niebywałą żarłocznością; przywleczona do akwarium może zniszczyć w krótkim czasie wszystkie rośliny. Niektóre gatunki (np. b. moczarowa Galba truncatula) mogą być żywicielami pośrednimi niebezpiecznych pasożytów. Innym rozpowszechnionym ślimakiem jest rozdętka Physa gyrina, charakteryzująca się bardzo dużą płodnością, z tego względu zawleczona wraz z roślinnością lub planktonem do akwarium może stać się plagą. W środowisku słodkowodnym żyje zatoczek Planorbarius corneus o skorupie średnicy do 4 cm, zwiniętej w jednej płaszczyźnie. Jest gatunkiem jajorodnym, odżywiającym się drobnymi wodorostami. Wymienione ślimaki mają jamę płucną, która umożliwia im oddychanie tlenem atmosferycznym, dlatego też zaliczy się je do ślimaków płucodysznych. Są jednak gatunki oddychające za pomocą skrzeli powietrzem rozpuszczonym w wodzie. Są to ślimaki skrzelodyszne. Do nich należy żyjąca w jeziorach, stawach i rzekach żyworódka Viviparus viviparus. Jej muszla zwinięta spiralnie dochodzi do 4 cm.
Oddycha skrzelami, przebywając w słodkich wodach stojących i płynących, zarośniętych roślinami, o mulistym dnie. żyworódka jest rozdzielnopłciowa, przy czym zaznacza się u niej dymorfizm płciowy. U ślimaka tego zachodzi zjawisko żyworodności. Młode rodzą się uwolnione od błony jajowej i od razu pełzają jak osobniki dorosłe.

Bartłomiej Kula