Raki (Decapoda)- są przedstawicielami gromady skorupiaków, dzielącej się na dwie podgromady: pancerzowce (Malacostraca) - organizmy o wyższym stopniu rozwoju, żyjące w wodach morskich, słodkich i na lądzie; są skorupiakami o stałej liczbie segmentów, i członowce (Entomostraca) - drobne zwierzęta niżej uorganizowane, z których wiele wchodzi w skład planktonu. 

Podgromada pancerzowców dzieli się na kilka rzędów, z których wyodrębniamy rząd dziesięcionogów (Decapoda). Do rzędu tego, dzielącego się na dwa podrzędy: Natantia - pływające i Repetantia - pełzające, należą raki. Są to jedni z największych w naszych wodach przedstawiciele gromady skorupiaków. Ich ciało okryte jest twardym dobrze rozwiniętym pancerzem barwy brunatnej lub zgniłozielonej, pokrywającym część przednią, jednolitą, zwaną głowotułowiem i tylną, członowaną, zwaną odwłokiem.
W naszym kraju występują dwa gatunki raków, a mianowicie rak rzeczny, czyli szlachetny Potamobius fluviatilis i rak stawowy P. leptodactylus. Gatunki te tylko nieznacznie różnią się między sobą. Rak rzeczny odznacza się krótkimi i grubymi kleszczami, zwierającymi się nieszczelnie oraz kolcami karkowymi na pancerzu. Występuje na terenach nizinnych w wolnopłynących, dobrze natlenionych, czystych rzekach i strumieniach. Rak stawowy charakteryzuje się długimi, wąskimi i szczelnie zamykającymi się szczypcami. Zamieszkuje stawy, jeziora i rzeki o mulistym dnie, występując również w wodach słonawych (np. ujścia rzek do morza). Raki unikają silnego światła, kryją się w norach przybrzeżnych, pod kamieniami, między zatopionymi korzeniami drzew. W dzień siedzą w norach, a żerują nocą (są wszystkożerne). Rak jest zwierzęciem rozdzielnopłciowym. Samica składa jesienią kilkaset jaj, które nosi na stronie brzusznej, pod odwłokiem. Do wiosny z jaj wylęgają się młode i po 10 dniach opuszczają ciało matki, rozpoczynając samodzielne życie. Ze względu na rozród i przebieg linienia raki stanowią interesujący obiekt obserwacji. W ciągu pierwszego roku linieją kilkakrotnie; z wiekiem liczba wylinek w ciągu roku ulega zmniejszeniu.
Barwa pancerza zmienia się w zależności od temperatury, naświetlenia oraz środowiska. Raki przebywające w wodzie przezroczystej mają barwę jaśniejszą, żyjące zaś w wodzie mętnej są ciemniejsze.
Za pokarm dla raków mogą służyć żaby, larwy owadów, małe rybki, dżdżownice, padlina, również surowe mięso i rośliny wodne. Zróżnicowanie osobników jednego gatunku na osobniki męskie i żeńskie.

Bartłomiej Kula